Hier is ’n mooi, menslike biografie wat jy kan gebruik:
N.P. van Wyk Louw: ’n Stem wat steeds praat
Daar is min name in die Afrikaanse letterkunde wat so stil, maar so diep eggo soos N. P. van Wyk Louw. Hy was nie net ’n digter nie — hy was ’n denker, ’n soeker, iemand wat deur woorde probeer het om sin te maak van menswees, van waarheid, van die plek van ’n volk in ’n groter wêreld.
Gebore in die Karoo se uitgestrekte stilte, het Louw grootgeword met ’n skerp bewussyn van ruimte — nie net fisies nie, maar ook geestelik. Sy werk dra daardie gevoel: oop, soekend, soms worstelend, maar altyd eerlik. Hy het nie geskryf om gemak te bring nie; hy het geskryf om vrae te vra. Oor goed en kwaad. Oor mag en verantwoordelikheid. Oor taal — en wat dit beteken om in Afrikaans te dink, te leef en te droom.
As deel van die sogenaamde Dertigers het hy gehelp om Afrikaans as literêre taal te verdiep en te verfyn. Werke soos Raka en Germanicus wys nie net sy tegniese vernuf nie, maar ook sy moed om moeilike temas aan te pak. Hy het geglo dat ’n klein taal groot idees kan dra — en hy het dit bewys.
Maar miskien is dit juis vandag dat Louw weer nuut begin praat.
Met N.P. van Wyk Louw: Ontwaak, ’n nuwe film deur Gideon Breytenbach van Kilroy Was Here Productions, en mede-regisseur Riku Lätti van Die Wasgoedlyn, word sy werk vars en lewendig herontdek. Die film, wat op 30 Mei op kykNET wys, is nie net ’n biografiese terugblik nie — dit is ’n uitnodiging om weer te luister.
Soos die lokprent dit stel:
“N.P. van Wyk Louw: Ontwaak is ’n vars, musikale en visuele herontdekking van een van Afrikaans se grootste denkers en digters. Verfilm en verwerk deur Gideon Breytenbach, met Riku Lätti as mede-regisseur, bring hierdie film Louw se woorde weer tot lewe deur musiek, gesprek en verbeelding. Met bydraes van kunstenaars uit Die Wasgoedlyn, waaronder Nardus du Plooy, Hanru Niemand, Andra, Bacchus Nel en Die Kaalkop Waarheid, asook insiggewende onderhoude deur Danie Marais. Ontwaak vra opnuut: Wat het Louw vandag nog vir ons te sê?”
kry die album hier: NP van Wyk Louw: Ontwaak deur ons
Dit is dalk die kern van Louw se nalatenskap: hy gee nie finale antwoorde nie — hy laat jou dink. Hy laat jou wonder. Hy laat jou ongemaklik raak op die regte maniere.
En dalk is dit presies hoekom ons hom steeds nodig het.
Uit die Biografie (deur Willie van Staden:
Nicolaas Petrus van Wyk Louw (1906-1970) was ʼn letterkundige en professor aan die Gemeentelike Universiteit in Amsterdam en die Universiteit van die Witwatersrand. Hy was ʼn Afrikaanse filosoof, digter, dramaturg en skrywer en die enigste persoon om die Hertzogprys in drie genres te verower, naamlik poësie, drama en kritiese prosa. Hy kry vele ander pryse vir sy skryfwerk, insluitende die W.A. Hofmeyr-prys, die C.N.A.-prys en die SAUK-prys vir hoorspele. Die Rijksuniversiteit van Utrecht in Nederland ken reeds so vroeg as 1948 ʼn eredoktorsgraad aan hom toe vir sy baanbrekerswerk op die gebied van die jong Afrikaanse letterkunde en hy ontvang verdere eredoktorate van Rhodes Universiteit, die Universiteit van Stellenbosch, die Universiteit van Suid-Afrika en die Universiteit van Kaapstad. Die Staatspresident ken in 2005 postuum die Orde van Ikhamanga (Goud) aan hom toe vir sy bydrae tot die Suid-Afrikaanse letterkunde en die bevordering van inheemse taalregte, terwyl die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns erelidmaatskap word aan hom toegeken het.
Ontwaak deur Ons is gebore uit 'n eenvoudige idee: om die woorde van NP van Wyk Louw weer te laat klink in die stemme van 'n nuwe geslag kunstenaars. Die album bring toonsettings en voorlesings van sy gedigte bymekaar, met musikale bydraes van onder andere Riku Lätti, Bacchus Nel, Andra, Akkedis, Jake Gunn, Hanru Niemand en Jackie Lätti. Die projek is saamgestel deur Die Wasgoedlyn en verskyn in 2024 as 'n viering van een van Afrikaans se grootste digters.
Deur musiek, stem en verbeelding word Louw se verse nie as museumstukke aangebied nie, maar as lewende tekste wat steeds vrae stel oor liefde, verlies, landskap, taal en menswees. Ontwaak deur Ons is nie net 'n huldeblyk aan NP van Wyk Louw nie – dit is 'n uitnodiging om sy werk weer te ontdek, te hoor en opnuut te beleef.
Kontak NP van Wyk Louw direk. Jou boodskap sal per e-pos gestuur word.