“Moenie net van jou voorregte prysgee nie. Neem ook van ons laste op jou...”

’n Wyse swart vrou het die bostaande sin met my gedeel toe ek haar  vra wat mense van vorige voorreg kan doen om die lewens van voorheen benadeelde mense in Suid-Afrika te verbeter. Toe ek haar later vra of ek haar kon aanhaal, het sy sagkens geweier: “Nee, asseblief nie. Ons kan nie vir julle sê wat om te doen nie.”

Vandag, 27 April 2026, herdenk ons die dag van ons eerste demokratiese, nie-rassige verkiesing. Ek word wakker, soos soveel kere tevore, met dieselfde vraag: Wat kan Afrikaners doen om die laste te help dra wat miljoene van ons broers en susters daagliks ervaar?

Op hierdie dag in 1994 het apartheid en wit minderheidsregering tot ’n einde gekom. Tog toon aanwysers wat verband hou met lewe, lewenskwaliteit, groei en gelykheid, vier van die sewe minimum waardes vir sosiale volhoubaarheid (die ander is liefde, deernis en empatie), steeds beperkte vordering oor die afgelope 32 jaar.

Lewensverwagting in Suid-Afrika is tans ongeveer 66 tot 67 jaar (63.6 vir mans en 69.2 vir vroue), aansienlik laer as die wêreldgemiddeld van 73.4. In Monaco, een van die rykste lande ter wêreld, bereik dit 86 tot 89 jaar, ’n duidelike aanduiding van die verband tussen welvaart en langlewendheid. In 1980 het wit Suid-Afrikaners gemiddeld 15 jaar langer geleef as swart Suid-Afrikaners.

Suid-Afrika bly vandag een van die mees ongelyke samelewings ter wêreld. Meer as 14 miljoen mense, ongeveer ’n kwart van alle huishoudings, ervaar chroniese honger. Sewe-en-dertig persent van kinders leef met matige voedselarmoede, terwyl 23% ernstige voedselarmoede ervaar, met verreikende gevolge vir breinontwikkeling, onderwys en lewenslange geleenthede.

Ten spyte van verbeterings sedert die MIV/Vigs-krisis, beter toegang tot behuising en maatskaplike toelaes wat meer as 28 miljoen mense bereik, bly diep strukturele lyding voortduur: armoede, ongelykheid, honger, kinderwanvoeding, werkloosheid, haweloosheid en hoë vlakke van inhegtenisneming. Die aantal hawelose mense het sedert 1996 skerp toegeneem, en meer as 168 000 mense sit tans in tronke.

Ek dink terug aan ’n ontmoeting uit my jeug in die vroeë 1980’s toe ek filosofie aan die Universiteit Stellenbosch studeer het. Op ’n mistige winteroggend, alleen in die botaniese tuin, het ek skielik afgekom op ’n jong swart seun, moontlik 12 of 13 jaar oud. Ek het hom vrolik gegroet en opgemerk hoe mooi die oggend is. Terwyl ek verbyloop, het hy ’n baksteen na my gegooi en weggehardloop. Dit het my kop net-net gemis.

Dit was duidelik nie vir hom ’n mooi oggend nie.

Daardie oomblik het vir my die werklikheid van my onverdiende voorreg helder gemaak: toegang tot onderwys, veiligheid en ontspanning, teenoor die laste wat hy gedra het, wat ek op daardie stadium nie eens raakgesien het nie.

Ons wat slegs sowat 7.2% van die bevolking uitmaak, het die vermoë om ’n betekenisvolle bydrae te lewer deur van ons voorregte prys te gee en doelbewus van die laste van ander op ons te neem.

Ek is gebore in hierdie voorreg, omring deur lyding wat veroorsaak is deur mense wat my taal, kultuur en godsdiens gedeel het. Vir jare het ek gesukkel om hierdie ongelykhede te verstaan. Een sin het telkens in my gedagtes weerklink: “Die heelal is ontwerp vir die groei van siele.”

In my soeke na begrip is ek aangetrek tot die leringe van die Urantia Teaching Mission. Regering vir die groei van siele het ’n diep en volgehoue passie geword.

Suid-Afrika bly ’n diep gewonde land wat nog nie volkome genees is nie. Tog is daar leiding. Nelson Mandela het ’n Heropbou- en Ontwikkelingsprogram van nie net infrastruktuur nie, maar ook van die siel voorgestel, ’n proses van genesing oor fisiese, politieke, emosionele en geestelike vlakke.

Hierdie genesing vra dat ons menswaardigheid en gelykheid herstel, deernis en empatie bevorder, geregtigheid nastreef, vertroue herbou, vergifnis aanmoedig en alles in liefde grond.

Dr. Mamphela Ramphele het ’n Emosionele Skikking van Apartheid voorgestel, met beginpunte in plekke soos Stellenbosch en Pniël. Antjie Krog het gehelp om die Restitusie Stigting te stig en saam met Professor Sharlene Swartz gepleit vir ’n Restitusiefonds. Tog is ek gewaarsku dat bydraes nie uit skuld moet spruit nie. Skuld, skaamte en blaam blokkeer die gees. Korrupsie en staatskaping het vertroue in finansiele restitusie verder ondermyn.

Dr. Pumla Gobodo-Madikizela se werk oor transgenerasionele trauma en die Reparative Quest het wêreldwye erkenning ontvang. Professor George Ellis het die verband tussen die kosmos en menslike spiritualiteit verken en selfopofferende liefde, kenosis, as ’n universele morele beginsel beskryf.

Professor Thuli Madonsela bevorder sosiale geregtigheid deur inisiatiewe soos haar voorstel van ’n Volunteer Solidarity Fund, wat mense aanmoedig om beskeie bydraes tot die gemeenskaplike welstand te maak.

Die ontslape Rhoda Kadalie se Impumelelo Stigting het plaaslike innovasie uitgelig, terwyl inisiatiewe soos Theresa Muller se South African Conversations en haar Resource Directory ‘n hulpbrongids is wat mense met betekenisvolle diensorganisasies verbind.

Vroue-organisasies soos South African Women in Dialogue en die WDB Trust het gesinsgesentreerde modelle vir armoedeverligting ontwikkel, soos Zenzele, met ’n sterk fokus op psigososiale ontwikkeling.

Die geestelike tradisie wat my die meeste aanspreek, beskryf ’n uitgestrekte geestelike administrasie wat ’n heelal van ondenkbare omvang lei, en bevestig dat ons wêreld deel is van ’n groter ontwerp vir sielsgroei. Oor dekades heen het hierdie leringe ’n duidelike raamwerk gebied vir regering in diens van die groei van siele.

Vir die optimale groei van siele is vier praktyke noodsaaklik: bewuste kontak met die Goddelike teenwoordigheid binne ons; die gebruik van die sewe kernwaardes, lewe, lewenskwaliteit, groei, gelykheid, liefde, deernis en empatie, in alle besluite; die vorming van medeskeppende spanne om uitdagings aan te pak; en die erkenning van die menslike familie as die primêre ruimte waar ewige siele gevorm en versorg word.

Die ontslape Ma Grace Masuku het gepraat oor die heiligheid van voortplanting, hoe mense deur geslags-omgang saam met die Gees werk om siele voort te bring. ’n Jong man het gehuil toe hy besef dat hierdie waarheid in sy gemeenskap onbekend was.

Kan dit wees dat die nederige menslike familie, so dikwels onder druk en verwaarloos, die kern van planetêre volhoubaarheid is?

Indien wel, moet politiek, ekonomie en samelewing herbedink word om die lewensiklus van die familie te dien. Regering vir die groei van siele plaas die familie in die middelpunt. Die Chileense definisie van familie as “twee of meer mense wat ’n begroting deel” bied ’n praktiese vertrekpunt.

Afrikaners kan ’n besondere bydrae maak deur ons plek binne hierdie groter geestelike werklikheid te erken en verantwoordelikheid te aanvaar, nie net vir die skade van apartheid nie, maar ook vir die breër ongeregtighede van ons wêreld.

Deur nie langer blaam te verskuif nie, maar aanspreeklikheid te omhels, kan ons in lyn kom met geestelike waardes en help bou aan ’n meer regverdige en deernisvolle samelewing.

Die teenoorgestelde van apartheid kan beskryf word as saamskeppende welvaart.

Dit begin by bewuste belyning met die Goddelike wil en word gevolg deur aktiewe deelname aan medeskeppende gemeenskapsprosesse wat deur die sewe kernwaardes gelei word. Só kan selfstandigheid, waardigheid en gedeelde welstand groei.

Die menslike familie bly die sleutel tot ’n volhoubare toekoms. Nadat ons eens bygedra het tot sy verbrokkeling, kan ons nou help om dit te herstel?

Sentrums vir Gesinsleer, die deel van beste praktyke en die ontwikkeling van ondersteunende hulpmiddels vir ouers en versorgers kan ’n pad vorentoe bied.

Hierin lê ’n besondere geleentheid vir Afrikaners, nie net om reg te maak nie, maar om te help lei in die medeskepping van ’n samelewing wat lewe koester, menswaardigheid eerbiedig en die groei van elke siel dien.

“Don’t just give up some of your privileges. Take on some of our burdens…”

A wise African woman once shared this when asked what those of previous privilege could do to improve conditions for those previously disadvantaged in South Africa. When I later asked if I could quote her, she gently declined: “No, please don’t. We cannot tell you what to do.”

Today, the 27th of April 2026, marks the commemoration of our first democratic, non-racial elections. I wake, as I often do, wondering what Afrikaners can do to share the burdens carried by millions of our brothers and sisters. On this day in 1994, apartheid and white minority rule came to an end. Yet indicators tied to life, quality of life, growth, and equality, four of the seven minimum values for social sustainability (the others being love, compassion, and empathy),show limited progress over the past 32 years.

Life expectancy in South Africa stands at approximately 66 to 67 years (63.6 for men and 69.2 for women), well below the global average of 73.4. In Monaco, one of the wealthiest nations, life expectancy reaches 86 to 89 years, reflecting the enduring link between wealth and longevity. In 1980, white South Africans lived, on average, 15 years longer than black South Africans. Today, South Africa remains one of the most unequal societies in the world. Over 14 million people, roughly a quarter of households, experience chronic hunger. Thirty-seven percent of children live with moderate food poverty, while 23% endure severe food poverty, impairing brain development, education, and lifelong opportunity.

Despite improvements since the HIV/AIDS crisis, expanded housing access, and social grants reaching over 28 million people, deep structural suffering persists: poverty, inequality, hunger, child malnutrition, unemployment, homelessness, and high incarceration rates. Our homeless population has grown significantly since 1996, and prisons hold more than 168,000 people.

I recall an encounter from my youth in the early 1980s while studying philosophy at Stellenbosch University. Walking alone in the botanical garden on a misty winter morning, I came face to face with a young black boy, perhaps 12 or 13 years old. I greeted him cheerfully, remarking on the beauty of the morning. As I passed, he threw a brick at me and fled. It narrowly missed my head.

It was clearly not a beautiful morning for him.

That moment crystallized the reality of my undeserved privilege, access to education, safety, and leisure, and the burdens he carried, unseen and unacknowledged by me at the time. Those of us who represent only about 7.2% of the population can make a meaningful contribution by relinquishing some privilege and taking on some of the burdens borne by others.

Born into such privilege, surrounded by suffering inflicted by people who shared my language, culture, and religion, I struggled to make sense of these disparities. For years, a single line echoed in my mind: “The universe was designed for the growth of souls.” In seeking to understand this, I was drawn to the celestial teachings of the Urantia Teaching Mission. Governance for the growth of souls became a central passion.

South Africa remains profoundly wounded and not yet fully healed. Yet guidance has been offered. Nelson Mandela envisioned a Reconstruction and Development Programme not only of infrastructure, but of the soul, a process of healing the deep wounds left by apartheid across physical, political, emotional, and spiritual dimensions. This healing calls for restoring dignity and equality, fostering compassion and empathy, advancing justice, rebuilding trust, encouraging forgiveness, and grounding all in love. 

Dr. Mamphela Ramphele proposed an Emotional Settlement of Apartheid, beginning in places like Stellenbosch and Pniel, where freed slaves first found refuge. Antjie Krog and Prof Sharlene Swartz helped found the Restitution Foundation, which advocated for a Restitution Fund. Yet the founder of the women’s organisation I serve once cautioned me: contributions must not arise from guilt. Guilt, shame, and blame obstruct the spirit. Corruption and state capture have further eroded trust in financial restitution.

Dr. Pumla Gobodo-Madikizela’s work on transgenerational trauma and the Reparative Quest earned global recognition. Similarly, Professor George Ellis explored the deep connection between the cosmos and human spirituality, describing self-sacrificing love, kenosis, as a universal moral truth.

Professor Thuli Madonsela has advanced social justice through initiatives such as her suggestion of a Volunteer Solidarity Fund, encouraging modest contributions toward shared wellbeing. The late Rhoda Kadalie’s Impumelelo Foundation highlighted grassroots innovation, while initiatives like Theresa Muller’s South African Conversations and its Resource Directory of non-profit organisations connect citizens to meaningful services.

Women’s organisations such as South African Women in Dialogue and the WDB Trust have piloted family-centered poverty eradication models like Zenzele, (do it for yourself) emphasizing psycho-social development through trained family support workers. The spiritual tradition that most resonates with me describes a vast spiritual administration guiding a universe of unimaginable scale, affirming that our world is part of a greater design for soul growth. Over decades, teachings from the Urantia tradition have articulated a clear framework for governance aligned with this purpose.

For the optimal growth of souls, four practices are essential: making conscious contact with the Divine presence within; using the seven core values, life, quality of life, growth, equality, love, compassion, and empathy, in all decision-making; forming co-creative teams to address societal challenges; and recognizing the human family as the primary environment for nurturing eternal souls. The late Ma Grace Masuku, a respected bearer of indigenous wisdom, spoke of the sacredness of procreation, how, through it, humans partner with Spirit in bringing forth souls. A young man present at her teaching wept, realizing this understanding was absent in his community.

Could it be that the humble human family, so often strained and neglected, is the foundation of planetary sustainability? If so, then politics, economics, and society must be reoriented to serve the lifecycle of the family. Governance for the growth of souls would invert traditional systems, placing the family at the center. The Chilean definition of family as “two or more people who share a budget” provides a practical framework for this reorientation. Afrikaners can make a meaningful contribution by recognizing our place within a vast, spiritually guided universe, and by taking responsibility, not only for the harms of apartheid, but also for ongoing global injustices rooted in domination, white supremacy, inequality, and violence. 

By refusing to deflect blame and instead embracing accountability, Afrikaners can align with spiritual values and contribute to a more just and compassionate world. The opposite of apartheid may be expressed as saamskeppende welvaart, co-creative prosperity. This begins with conscious alignment to Divine will, followed by active participation in co-creative community efforts guided by the seven core values. Through this, we can foster self-reliance, dignity, and shared wellbeing. 

The human family remains the key to sustainable futures. Having once contributed to its fragmentation, can we now commit to its restoration?